* Kalwaria Wejherowska ufundowana przez wojewodę Wejhera w latach 1649-59, składająca się z 26 barokowych i rokokowych kaplic fundacji rodu Wejherów
Kalwaria Wejherowska to zespół 26 kaplic ufundowanych przez wojewodę malborskiego Jakuba Wejhera, założyciela Wejherowa. Została zbudowana w latach 1649 - 1655. Jest ona perłą architektury sakralnej Polski Północnej i obok Kalwarii Zebrzydowskiej i Pakoskiej jest najstarszym sanktuarium Męki Pańskiej w Polsce. Wspólnie z zabudową miejską Wejherowa i zespołem pałacowo - parkowym, tworzy ona jednolity kompleks o dużych walorach krajobrazowo-przestrzennych. Jest jednym z trzech najwybitniejszych tego rodzaju założeń w Polsce.
Kalwaria Wejherowska nazywana jest Świętymi Górami czy też Kaszubską Jerozolimą. Dla mieszkańców Polski Północnej jest tym, czym dla mieszkańców południa jest Kalwaria Zebrzydowska.
Fundację kaplic rozpoczęto od wytyczenia dróżek kalwaryjskich i wyznaczenia miejsc pod budowę kaplic. Niepotwierdzona naukowo informacja głosi, że odległości pomiędzy poszczególnymi kaplicami równe są odległościom poszczególnych etapów męczeńskiej drogi, jaką przebył Chrystus w Jerozolimie (odległości były mierzone krokami). Pod każdą z kaplic znajduje się garść ziemi pochodząca z Jerozolimy. Wzgórzom Kalwarii Wejherowskiej nadano biblijne nazwy: Góra Oliwna, Syjon, Golgota.
Opiekę nad Kalwarią sprawują oo. franciszkanie, których do miasta sprowadził sam Jakub Wejher w 1647 roku, a funkcję kustosza pełni gwardian tutejszego klasztoru. Kalwaria Wejherowska jest częścią Sanktuarium Pasyjno - Maryjnego w Wejherowie. W latach 2006 - 2008 Kalwaria Wejherowska będzie poddana kompleksowej renowacji. Miasto pozyskało 10,3 mln złotych dotacji z budżetu Unii Europejskiej na ten cel.
* Pałac Keyserlingków i Przebendowskich (obecnie siedziba Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, wpisanego do Państwowego Rejestru Muzeów)
* kościół Świętej Trójcy z 1755 r. fundacji Jana Przebendowskiego, na miejscu dawniejszego kościoła z 1644 r. - obecnie Kolegiata
* poewangelicki, neogotycki kościół św. Stanisława Kostki z 1908 r., z pięcioma wieżami
* konwikt św. Leona z 1872 r. zbudowany dla reformatów pozbawionych dawnego klasztoru przez władze pruskie
* barokowy kościół św. Anny z 1650 r. ufundowany dla franciszkanów przez Jakuba Wejhera W 1646 roku Jakub Wejher uczynił starania u władz zakonnych ojców franciszkanów - reformatów o sprowadzenie do osady ojców i braci zakonnych, którym pragnął zbudować klasztor. W następnym roku przybyli z Wielkopolski do dzisiejszego Wejherowa pierwsi zakonnicy, wśród nich o. Grzegorz Gdański, pierwszy gwardian wejherowskiego konwentu. Początkowo zamieszkiwali oni w prywatnych domach przy obecnej ulicy Klasztornej, a nabożeństwa odprawiali w kościele parafialnym Trójcy Świętej, wzniesionym w 1643 roku przez Jakuba Wejhera jako akt wdzięczności wojewody za cudowne ocalenie w bitwie pod Biała Smoleńską.
W latach 1648-1650 Jakub Wejher zbudował franciszkanom kościół i klasztor, pierwotnie parterowy o konstrukcji ryglowej, do którego wprowadzili się oni w 1649 r. Dwa lata później odbyło się poświęcenie klasztornego kościoła pod wezwaniemśw. Anny.
Jesienią tego samego roku otwarto przylegającą do kościoła szkołę, która liczyła siedem oddziałów. W pierwszych klasach funkcjonowała jako szkoła elementarna, w klasach starszych miała charakter kolegium przygotowującego kandydatów do szkół wyższych - duchownych. Uczono w niej języka polskiego, niemieckiego, religii, łaciny i rachunków. Szkołę zamknięto w 1826 roku w związku z represjami władz pruskich, które prowadziły otwartą walkę z polskością i katolicyzmem - kulturkampf - dążąc także do kasaty wejherowskiego klasztoru.
Pierwsza próba likwidacji klasztoru w 1829 roku spotkała się ze zdecydowanym oporem ludności kaszubskiej i w rezultacie nie doszła do skutku. Kolejną próba usunięcia z miasta franciszkanów była prawnie ogłoszona w 1834 roku kasata klasztou. Zakonnicy pozostali jednak w mieście i pozostali faktycznymi opiekunami Kalwarii. Franciszkanie zostali wyrzuceni z klasztoru dopiero w 1867 roku, a w 1875 roku decyzją władz pruskich, zmuszeni zostali oni do opuszczenia Wejherowa.
Po usunięciu z Jerozolimy Kaszubskiej ojców Franciszkanów, Kalwarią i klasztorem opiekowali się pozostali wejherowscy duszpasterze. Po kilkudziesięciu latach wygnania i niemal trzystu latach od sprowadzenia ojców franciszkanów do Wejherowa, w uroczystość św. Franciszka 4 pażdziernika 1946 roku powrócili oni do miasta i na Kalwarię. Zastali w poważnym stopniu zdewastowane i ograbione z cennego wyposażenia kaplice. Przystąpili natychmiast do ich wyremontowania i uzupełnienia wyposażenia. Pod ich okiem nastąpił też rozkwit kalwaryjskiego ruchu pielgrzymkowego, którego tradycje sięgają początków miasta i który trwa nieprzerwanie do dziś. Wznowili oni także wielkopostne Drogi Krzyżowe na Kalwarii, a także rozbudowali kościół klasztorny, w którego podziemiach powstało unikatowe Muzeum Franciszkańskie z bezcennymi zbiorami.
Jednym z największych osiągnięć powojennych o. franciszkanów w Wejherowie jest szerzenie kultu maryjnego, centralizowanego wokół łaskami słynącego obrazu Matki Boskiej Wejherowskiej, znajdującego się od wieków w bocznym ołtarzu kościoła klasztornego. Zwieńczeniem tych starań była koronacja obrazu Matki Bożej, której 5 czerwca 1999 roku, dokonał papież Jan Paweł II podczas mszy świętej na sopockim hipodromie. Tym samym powstało w Wejherowie sanktuarium Pasyjno - Maryjne, które jest celem licznych pielgrzymek.
W 2004 roku zainstalowano w świątyni kamerę monitoringu, a każdego 11-go dnia miesiąca lokalna sieć kablowa przeprowadza transmisję telewizyjną mszy świętej, dzięki czemu także chorzy w domach mogą łączyć się na wspólnej modlitwie przed obrazem wejherowskiej Matki Bożej.
Przy kościele działają obecnie liczne grupy parafialne - Akcja Katolicka, Franciszkański Zakon Świeckich, Żywy Różaniec, Grupa Charytatywna, Franciszkańska Unia Misyjna, Franciszkański Ruch Apostolski, Grupa "Pójdź za Mną", "'Oaza św. Franciszka", a także Liturgiczna Służba Ołtarza, Chórek Parafialny. Do niedawna istniała również Orkiestra Dęta. Przy klasztorze funkcjonuje też "Kuchnia św. Franciszka", która wydaje codziennie darmowe posiłki dla najuboższych.
* krypty rodziny Wejherów i Przebendowskich (w podziemiach klasztoru) * obraz Matki Bożej Wejherowskiej - ukoronowany przez Jana Pawła II podczas mszy na sopockim hipodromie (znajduje się w kościele klasztornym) * plac Jakuba Wejhera (rynek) z pomnikiem założyciela miasta Jakuba Wejhera * Ratusz Miejski (z udostępnioną niedawno makietą zabytkowego centrum Wejherowa; planowana jest też stała ekspozycja makiety Kalwarii Wejherowskiej) * szachulcowy szpitalik-przytułek z XVIII w. * eklektyczne kamienice z przełomu XIX/XX w. * gmach gimnazjum z 1866 r. * budynek sądu z 1880 r. * stary cmentarz * park miejski im. Aleksandra Majkowskiego (z XVIII w.) * młyn wodny nad rzeką Cedron z XVII w. (przebudowany po pożarze w 1920 r.) * budynek dawnego Zespołu Szkół Elektrycznych * budynki dawnego Szpitala Psychiatrycznego (obecnie szkoły specjalne oraz jednostka wojskowa) * budynek dworca kolejowego * budynek poczty * budynek Starostwa Powiatowego * Villa Musica * Dom Młynarza (obecnie budynek mieszkalny)
W okolicy:
* Piaśnica, k. Wejherowa - miejsce straceń 12 tysięcy Polaków, Kaszubów i Niemców, z grobem bł. Alicji Kotowskiej, zmartwychwstanki
* Trójmiejski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny Gałęźna Góra
* Puszcza Darżlubska z dwoma szlakami znakowanymi i ścieżką przyrodniczo-leśną
* Groty Mechowskie - jaskinia pseudokrasowa w Mechowie, na skraju Puszczy Darżlubskiej
* Jezioro Żarnowieckie w rynnie polodowcowej
* rzeka Reda płynąca w plejstoceńskiej pradolinie Reda-Łeba
* w leśnictwie Lisewo Diabelski Kamień - duży kamień narzutowy, gnejs, o obwodzie 20 m
* rezerwat torfowiskowy Lewice
Turyści odwiedzający Wejherowo mogą zatrzymać się w jednym z hoteli:
* Marmułowski *** (ul. 12 Marca)
* Bliza ** (ul. Sobieskiego)
* Victoria *** (Bolszewo)
* Murat *** (Pieleszewo)
Można skorzystać także z usług Harcerskiej Bazy Obozowej "Cedron" oraz Schroniska Młodzieżowego.
Kalwaria Wejherowska to zespół 26 kaplic ufundowanych przez wojewodę malborskiego Jakuba Wejhera, założyciela Wejherowa. Została zbudowana w latach 1649 - 1655. Jest ona perłą architektury sakralnej Polski Północnej i obok Kalwarii Zebrzydowskiej i Pakoskiej jest najstarszym sanktuarium Męki Pańskiej w Polsce. Wspólnie z zabudową miejską Wejherowa i zespołem pałacowo - parkowym, tworzy ona jednolity kompleks o dużych walorach krajobrazowo-przestrzennych. Jest jednym z trzech najwybitniejszych tego rodzaju założeń w Polsce. Kalwaria Wejherowska nazywana jest Świętymi Górami czy też Kaszubską Jerozolimą. Dla mieszkańców Polski Północnej jest tym, czym dla mieszkańców południa jest Kalwaria Zebrzydowska.
Fundację kaplic rozpoczęto od wytyczenia dróżek kalwaryjskich i wyznaczenia miejsc pod budowę kaplic. Niepotwierdzona naukowo informacja głosi, że odległości pomiędzy poszczególnymi kaplicami równe są odległościom poszczególnych etapów męczeńskiej drogi, jaką przebył Chrystus w Jerozolimie (odległości były mierzone krokami). Pod każdą z kaplic znajduje się garść ziemi pochodząca z Jerozolimy. Wzgórzom Kalwarii Wejherowskiej nadano biblijne nazwy: Góra Oliwna, Syjon, Golgota.
Opiekę nad Kalwarią sprawują oo. franciszkanie, których do miasta sprowadził sam Jakub Wejher w 1647 roku, a funkcję kustosza pełni gwardian tutejszego klasztoru. Kalwaria Wejherowska jest częścią Sanktuarium Pasyjno - Maryjnego w Wejherowie. W latach 2006 - 2008 Kalwaria Wejherowska będzie poddana kompleksowej renowacji. Miasto pozyskało 10,3 mln złotych dotacji z budżetu Unii Europejskiej na ten cel.
* Pałac Keyserlingków i Przebendowskich (obecnie siedziba Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej, wpisanego do Państwowego Rejestru Muzeów)
* kościół Świętej Trójcy z 1755 r. fundacji Jana Przebendowskiego, na miejscu dawniejszego kościoła z 1644 r. - obecnie Kolegiata
* poewangelicki, neogotycki kościół św. Stanisława Kostki z 1908 r., z pięcioma wieżami
* konwikt św. Leona z 1872 r. zbudowany dla reformatów pozbawionych dawnego klasztoru przez władze pruskie
* barokowy kościół św. Anny z 1650 r. ufundowany dla franciszkanów przez Jakuba Wejhera W 1646 roku Jakub Wejher uczynił starania u władz zakonnych ojców franciszkanów - reformatów o sprowadzenie do osady ojców i braci zakonnych, którym pragnął zbudować klasztor. W następnym roku przybyli z Wielkopolski do dzisiejszego Wejherowa pierwsi zakonnicy, wśród nich o. Grzegorz Gdański, pierwszy gwardian wejherowskiego konwentu. Początkowo zamieszkiwali oni w prywatnych domach przy obecnej ulicy Klasztornej, a nabożeństwa odprawiali w kościele parafialnym Trójcy Świętej, wzniesionym w 1643 roku przez Jakuba Wejhera jako akt wdzięczności wojewody za cudowne ocalenie w bitwie pod Biała Smoleńską.
W latach 1648-1650 Jakub Wejher zbudował franciszkanom kościół i klasztor, pierwotnie parterowy o konstrukcji ryglowej, do którego wprowadzili się oni w 1649 r. Dwa lata później odbyło się poświęcenie klasztornego kościoła pod wezwaniemśw. Anny.
Jesienią tego samego roku otwarto przylegającą do kościoła szkołę, która liczyła siedem oddziałów. W pierwszych klasach funkcjonowała jako szkoła elementarna, w klasach starszych miała charakter kolegium przygotowującego kandydatów do szkół wyższych - duchownych. Uczono w niej języka polskiego, niemieckiego, religii, łaciny i rachunków. Szkołę zamknięto w 1826 roku w związku z represjami władz pruskich, które prowadziły otwartą walkę z polskością i katolicyzmem - kulturkampf - dążąc także do kasaty wejherowskiego klasztoru.
Pierwsza próba likwidacji klasztoru w 1829 roku spotkała się ze zdecydowanym oporem ludności kaszubskiej i w rezultacie nie doszła do skutku. Kolejną próba usunięcia z miasta franciszkanów była prawnie ogłoszona w 1834 roku kasata klasztou. Zakonnicy pozostali jednak w mieście i pozostali faktycznymi opiekunami Kalwarii. Franciszkanie zostali wyrzuceni z klasztoru dopiero w 1867 roku, a w 1875 roku decyzją władz pruskich, zmuszeni zostali oni do opuszczenia Wejherowa.
Po usunięciu z Jerozolimy Kaszubskiej ojców Franciszkanów, Kalwarią i klasztorem opiekowali się pozostali wejherowscy duszpasterze. Po kilkudziesięciu latach wygnania i niemal trzystu latach od sprowadzenia ojców franciszkanów do Wejherowa, w uroczystość św. Franciszka 4 pażdziernika 1946 roku powrócili oni do miasta i na Kalwarię. Zastali w poważnym stopniu zdewastowane i ograbione z cennego wyposażenia kaplice. Przystąpili natychmiast do ich wyremontowania i uzupełnienia wyposażenia. Pod ich okiem nastąpił też rozkwit kalwaryjskiego ruchu pielgrzymkowego, którego tradycje sięgają początków miasta i który trwa nieprzerwanie do dziś. Wznowili oni także wielkopostne Drogi Krzyżowe na Kalwarii, a także rozbudowali kościół klasztorny, w którego podziemiach powstało unikatowe Muzeum Franciszkańskie z bezcennymi zbiorami.
Jednym z największych osiągnięć powojennych o. franciszkanów w Wejherowie jest szerzenie kultu maryjnego, centralizowanego wokół łaskami słynącego obrazu Matki Boskiej Wejherowskiej, znajdującego się od wieków w bocznym ołtarzu kościoła klasztornego. Zwieńczeniem tych starań była koronacja obrazu Matki Bożej, której 5 czerwca 1999 roku, dokonał papież Jan Paweł II podczas mszy świętej na sopockim hipodromie. Tym samym powstało w Wejherowie sanktuarium Pasyjno - Maryjne, które jest celem licznych pielgrzymek.
W 2004 roku zainstalowano w świątyni kamerę monitoringu, a każdego 11-go dnia miesiąca lokalna sieć kablowa przeprowadza transmisję telewizyjną mszy świętej, dzięki czemu także chorzy w domach mogą łączyć się na wspólnej modlitwie przed obrazem wejherowskiej Matki Bożej.
Przy kościele działają obecnie liczne grupy parafialne - Akcja Katolicka, Franciszkański Zakon Świeckich, Żywy Różaniec, Grupa Charytatywna, Franciszkańska Unia Misyjna, Franciszkański Ruch Apostolski, Grupa "Pójdź za Mną", "'Oaza św. Franciszka", a także Liturgiczna Służba Ołtarza, Chórek Parafialny. Do niedawna istniała również Orkiestra Dęta. Przy klasztorze funkcjonuje też "Kuchnia św. Franciszka", która wydaje codziennie darmowe posiłki dla najuboższych.
* krypty rodziny Wejherów i Przebendowskich (w podziemiach klasztoru) * obraz Matki Bożej Wejherowskiej - ukoronowany przez Jana Pawła II podczas mszy na sopockim hipodromie (znajduje się w kościele klasztornym) * plac Jakuba Wejhera (rynek) z pomnikiem założyciela miasta Jakuba Wejhera * Ratusz Miejski (z udostępnioną niedawno makietą zabytkowego centrum Wejherowa; planowana jest też stała ekspozycja makiety Kalwarii Wejherowskiej) * szachulcowy szpitalik-przytułek z XVIII w. * eklektyczne kamienice z przełomu XIX/XX w. * gmach gimnazjum z 1866 r. * budynek sądu z 1880 r. * stary cmentarz * park miejski im. Aleksandra Majkowskiego (z XVIII w.) * młyn wodny nad rzeką Cedron z XVII w. (przebudowany po pożarze w 1920 r.) * budynek dawnego Zespołu Szkół Elektrycznych * budynki dawnego Szpitala Psychiatrycznego (obecnie szkoły specjalne oraz jednostka wojskowa) * budynek dworca kolejowego * budynek poczty * budynek Starostwa Powiatowego * Villa Musica * Dom Młynarza (obecnie budynek mieszkalny)
W okolicy:
* Piaśnica, k. Wejherowa - miejsce straceń 12 tysięcy Polaków, Kaszubów i Niemców, z grobem bł. Alicji Kotowskiej, zmartwychwstanki
* Trójmiejski Park Krajobrazowy - rezerwat leśny Gałęźna Góra
* Puszcza Darżlubska z dwoma szlakami znakowanymi i ścieżką przyrodniczo-leśną
* Groty Mechowskie - jaskinia pseudokrasowa w Mechowie, na skraju Puszczy Darżlubskiej
* Jezioro Żarnowieckie w rynnie polodowcowej
* rzeka Reda płynąca w plejstoceńskiej pradolinie Reda-Łeba
* w leśnictwie Lisewo Diabelski Kamień - duży kamień narzutowy, gnejs, o obwodzie 20 m
* rezerwat torfowiskowy Lewice
Turyści odwiedzający Wejherowo mogą zatrzymać się w jednym z hoteli:
* Marmułowski *** (ul. 12 Marca)
* Bliza ** (ul. Sobieskiego)
* Victoria *** (Bolszewo)
* Murat *** (Pieleszewo)
Można skorzystać także z usług Harcerskiej Bazy Obozowej "Cedron" oraz Schroniska Młodzieżowego.